មូលដ្ឋានគ្រិះនៃប្រព័ន្ធកុំព្យូព័រ
ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ (computer system) គឺជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច (hardware) រួមមាន មេគ្រឿងបង្គុំ (main unit) ជាមួយនឹង មេបន្ទៈក្ដារអេឡិចត្រូនិច (motherboard) និង ភ្ជាប់ជាមួយឧបករណ៍ផ្សេងៗ ។
- មេបន្ទៈក្ដារអេឡិចត្រូនិច (motherboard) : ជួយគាំទ្រ ឧបករណ៍ផ្សេងៗដូចជា ៖ មីក្រូប្រូសេស័រ (microprocessor), ឧបករណ៍បញ្ចូល និង បញ្ចេញទិន្នន័យ (input and output unit), អង្គចងចាំខាងក្នុង (internal memory) និង ប្រព័ន្ធ (system bus) ។
- ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការកណ្ដាល (microprocessor) : (CPU – Central Processing Unit) : CPU មានការងារ សម្រាប់ប្រតិបត្តិការតាមលំដាប់ (sequential processing) នៃការបញ្ជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ (program commands) ។ ហ្រ្វេកង់របស់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការកណ្ដាល (microprocessor’s frequency) មានអត្ថន័យថា ជាចំនួនប្រព័ន្ធដំណើរការនីមួយៗ ដែលវាអាចប្រតិបត្តិ ក្នុងរយៈពេល 1 s ។ CPU មួយ ដែលមានទំហំ 4 GHz នាំឲ្យវាអាចប្រតិបត្តិបាន 4,000,000,000 ដំណើរការ ក្នុងយៈពេល 1 s ។
- អង្គចងចាំខាងក្នុង (internal memory) : អង្គចងចាំ រួមមាន អង្គចងចាំសម្រាប់តែអានទិន្នន័យ (read-only memory) និង អង្គចងចាំទិន្នន័យ (working memory) ។
- អង្គចងចាំសម្រាប់តែអានទិន្នន័យ (ROM – Read Only Memory) : ជាប្រភេទនៃ សមត្ថភាពផ្ទុកទិន្នន័យ (storage capacity) កម្មវិធីផ្សេងៗ ដែលមិនផ្លាស់ប្ដូរ (invariable programs) និងទិន្នន័យដែលឋិតនៅ (reside data) ។ នៅពេលកុំព្យូទ័របើក អង្គចងចាំប្រភេទនេះ ធ្វើឲ្យច្បាស់ថា កម្មវិធីរបស់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ ត្រូវបានដំណើរការ ទៅកាន់ អង្គចងបឋម (working memory (RAM)) ដែលយកចេញពី អង្គចងចាំខាងក្រៅ (external memory) ហើយបន្ទាប់មកចាប់ផ្ដើមដំណើរការ ។ នៅពេលកុំព្យូទ័របិទ ទិន្នន័យដែលស្តុកទុកនៅក្នុង ROM នៅដដែល ។
- អង្គចងចាំបឋម (primary or working memory) : (RAM – Random Access Memory) : វាគឺទីកន្លែងដែលកម្មវិធី (programs) និង ទិន្នន័យ (data) ត្រូវបានស្តុកទុក សម្រាប់ការចូលទៅដំណើរការម្ដងទៀតដដែលៗ (spontaneous access) ដោយប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ។ ទិន្នន័យនៅក្នុងអង្គចងចាំ ប្រភេទនេះ នឹងបាត់ នៅពេលគេបិទកុំព្យូទ័រ ឬគេអាចលុបវាចេញ ដោយប្រើកម្មវិធីបញ្ជា (software commands) ។
- ប្រព័ន្ធ (system bus) : វារាប់បញ្ចូល control bus សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យ សញ្ញាផ្សេងៗ ។ ចំណែក address bus ប្រើសម្រាប់ ចូលទៅដំណើរការ ទីតាំងផ្សេងៗ របស់អង្គចងចាំជាក់លាក់ (specific memory locations) និង data bus គឺជាទិន្នន័យទាំងឡាយណា ដែលបញ្ជា (commands) និង ផ្ញើចេញទៅ (address) ដោយត្រូវបានបញ្ជូន (transmitted) ។
- ឧបករណ៍បញ្ចូល និង បញ្ចេញទិន្នន័យ (input and output unit) : (IO interface) : វាគ្រប់គ្រង ការទំនាក់ទំនងទិន្នន័យដែលមានច្រើនផ្នែក (multilateral data communications) នៅចន្លោះ CPU និងអង្គចងចាំបឋម (working memory) និង គ្រឿងរបស់កុំព្យូទ័រ ដូចជា កូនកណ្ដុរ (mouse) និង ក្តារចុច (keyboard) ។
- រនុកភ្ជាប់ការទាក់ទង (interfaces) : គឺជារនុកទំនាក់ទំនងអេឡិចត្រូនិច (communication ports) ដែលសញ្ញាផ្សេងៗ អាចផ្ទេរ ពីប្រព័ន្ធមួយ (ដូចជាកុំព្យូទ័រ [PC]) ទៅប្រព័ន្ធផ្សេងទៀត (ដូចជាម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព [printer]) ។ រនុកទំនាក់ទំនង (interface) អាចចាប់យកសញ្ញា ដោយកាតដោត (plug-in card) ឬ ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច (plug-in connections) ។
- រនុកប៉ារ៉ាឡែល (parallel interface) : អាចផ្ទេរទិន្នន័យ 8 bits ក្នុងពេលដំណាលគ្នា ឆ្លង ។ ជាឧទាហរណ៍ រនុករបស់ម៉ាស៊ីនព្រីន (printer port) ។ រនុកប្រភេទនេះ កុំព្យូទ័រតម្រូវឲ្យបំពាក់មកជាមួយ រនុកមានរន្ធភ្ជាប់ 25 (25-pin plug) ខណៈដែលម៉ាស៊ីនព្រីន អាចមានរន្ធភ្ជាប់រហូតដល់ 36 (centronics plug) ។
- រនុកស៊េរី (serial interface) : ត្រូវផ្ទេរចំនួន bits ដោយផ្នែកៗ ជារៀងតៗគ្នា (serial transmission) ដែលឆ្លងកាតខ្សែភ្លើងតែមួយ ។ ជាឧទាហរណ៍ រនុកភ្ជាប់ កូនកណ្ដុរ (mouse connection) ។ រនុកខាងក្រៅ (external interface) ត្រូវបានសំដៅផងដែរ ចំពោះ រនុក 24 ឬ RS 232 ។ ជាធម្មតាវាមាន 9 រន្ធភ្ជាប់ ។
Inside your computer
Textbook by EUROPA LEHRMITTEL, Modern Automotive Technology
The German Edition was Written by Technical Instructor, Engineers and Technicians
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia
electrodockhmer 